Çalıkuşu romanı, kitabın baş kahramanı Feride'nin günlüğü şeklinde kaleme alınmıştır. Feride, günlüğüne yeni yazılar yazdıkça gençlik ve çocukluk yıllarına döner ve okuyucuyu da beraberinde götürür. Feride, İstanbullu bir subayın kızıdır.
Feride ve Selim evlendi - Çalıkuşu - Haber.
Sonuçta Feride bulunamaz. Reşat Nuri Güntekin Bursa'ya ilk kez 1913 yılında, 24 yaşındayken geldi. Bursa Sultanisi'nde (Bursa Erkek Lisesi) orta kısım Fransızca öğretmeni olarak 1 yıl 28 gün çalıştı (Kanter, 2006, s. 19).
Feride, henüz öğrenciyken kendisine zıt karakterdeki, “kız gibi narin” bulup alay ettiği teyze oğlu Kamran'a aşık olur.
Müjgan: Feride'nin en değer verdiği kuzenidir. Munise: Tüm kızların adının Zehra veya Ayşe olduğu bu köyde, adı farklı olan tek kız çocuğudur. Feride onu evlat edinir ve Munise, Feride'ye annelik için çok genç olduğunu düşünür ve bu yüzden ona abla anlamına gelen "Aba" der.
Hakkında. Romanın ana karakteri Şahin Öğretmen'dir. Olaylar bu öğretmenin etrafında gerçekleşiyor. Modern eğitimin gericilere karşı verdiği mücadele anlatılıyor.
Çalıkuşu Feride'nin arzusunu akla, mantığa, sağduyuya, elverişliliğe kurban etmez. Onun yerine roman Feride'nin “mutlaka istediği şeyi” etrafındakiler ne derse desin elde etmesiyle biter. Nitekim romanın sonunda Kamran'ı kendisine çekip öpen de Feride olur.
Eserin ilerleyen bölümlerinde romanın ikinci derece önemli kahramanı olan Kamuran çıkar ortaya, Feride'nin gönlünü çalar. Fakat kişisel özellikler bakımından bu iki âşık birbirinin tam tersidirler. Feride; yaramaz, asi ve cesaretlidir. Kamuran ise çekingen, itaatkâr ve cesaretsizdir.
Hayatı Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu Feride'sinden daha acılarla doluydu ancak öğretmenliği asla bırakmadı. İşte üvey annesinin bir kulağını sağır bırakmakla kalmayıp hayatını mahvettiği Huriye Saraç'ın öyküsü... 1940-1953 arasında 21 enstitüden tam 17 bin kişi mezun oldu.
Reşat Nuri Güntekin'in birçok kadın ve genç kız kahramanı gibi o da öksüz ve yetimdir. Feride, daha altı yaşındayken, zayıf ve naif bir kadın olan annesini veremden kaybeder. Babası süvari binbaşısıdır.
Burak Özkan
