-e ve -a eki ile oluşturulur. Konuşmacı/yazar tarafından kipin kullanıldığı eylemin gerçekleşmesinin arzulandığını belirtir. Şoför bey, müsait bir yerde ineyim. Sen başarılı olasın diye didiniyorum.
Geniş, gelecek, şimdiki, duyulan geçmiş ve öğrenilen geçmiş zaman kipi, haber kipleridir. Dilek kipleri ise dört ana başlıkta toplanır. 1- Gereklilik 2- Emir 3- İstek 4-Şart kipi.
Belirtilen işin içinde bulunulan zamanda yapıldığını anlatan bir haber kipi olmaktadır. Örneğin: Kahvaltımı yaptıktan sonra o işi hemen yapıyorum. - Gelecek Zaman: Fiillere "-acak/ecek" ekleri getirilerek yapılan bir zaman olarak ifade edilmektedir. Bu zaman kipi işin gelecekte yapıldığını anlatmaktadır.
Dilek cümlesi, Türkçedeki anlamına göre cümle türlerinden biri. Yüklemi dilek-şart kipi ekini (-se) alan ve dilek anlamı taşıyan cümledir. Keşke sen de bizimle sinemaya gelsen. Ölmeden önce oraları da görsem.
Haber (Bildirme) Kipleri, zaman anlamı taşıyan kiplerdir. Bu kiplerle çekimlenen fiillerin gerçekleşme zamanı bellidir. Geniş zaman kipi geçmişten geleceğe uzanan geniş bir zaman kesimindeki oluş ve kılışları içine alır. Fiil kök ve gövdelerine “-r” ekinin getirilmesiyle yapılır.
Bu haber kipleri şunlardır: Şimdiki Zaman: Şimdiki zaman kipini oluşturabilmek için "-yor" ya da "-mekte" eki kullanılır. Gelecek Zaman: Gelecek zaman kipi ise "-ecek" ya da "-acak" eki ile meydana getirilir. Geniş Zaman: Geniş zaman kipi "-r", "-ir", "-er", "-ur", "-ür", "-ar" ekleri kullanılarak oluşturulur.
Haber kipleri geçmiş, şimdiki, gelecek ve geniş zaman olmak üzere dörde ayrılır.
Dilek-Koşul Kipi (-se, -sa)
Bir oluş ve kılışı “şart”a veya “dilek, istek ve niyet”e bağlayan bir tasarlama kipidir. Fiil kök ve gövdelerine -se,-sa eki getirilmesiyle yapılır. Olumsuzu “-ma,-me” ekiyle yapılır.
Dilek (Tasarlama) Kipleri: Eyleme dilek anlamı katan kiplerdir: -meli, -e, -se, -sin. Özel bir zaman anlamı yoktur.
Sifat-fi- il eki, eklendiği fiili sifat yaparken haber kipi olan "-mış, -miş" fiile zaman anlamı katar.
Burak Özkan
SON YAZILAR
Devremülk satışında DASK zorunlu mu
Ankara havaalanında döviz bürosu var mı
Can eriği sağlıklı mı
Akıllı kemoterapi ilacı saç döker mi
Deniz şortu yıkanır mı
Etin tuzunu ne alir
Ayağın üstünde kemik çıkması
Ev türleri
Aldirin ilaç
Bıldırcın eti lezzetli mi
42HM nereye gidiyor
25 haziran onur yürüyüşü
24 tv genel yayın yönetmeni
Demdeme türü
Ayet Hala akıllanmayacak mısınız
Didim Bodrum arası feribot var mı
Falda kapı görmek
Bogazda nodüller tehlikelimi
Devrim özkan yaş
Dünya Hakkında Bilgi
Ağzının payını vermek
Çamaşır makinesi kireç tutmaması için ne yapmak lazım
Er işareti
Alkolün vücuda etkileri
Bitlis nüfusu merkez
Aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni konusu
Ağzımın içi tuzlu gibi
Aşırı tatlı tüketimi
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
