Tekrarlarıyla birlikte bildiği rivayetlerin sayısı bir milyonu bulan İbn Hanbel, bunlar içinden seçtiği hadislerle el-Müsned adlı kitabını oluşturmuştur. Kütüb-i Sitte dışında en güvenilir hadis kaynaklarından biri konumundaki el-Müsned, yaklaşık 40.000 hadis içerir.
Mihne'den sonra Hadis ile Fıkhın eşitlenmesi, Mihne'den önce belirgin bir fıkhi yönü bulunmayan Ahmed b. Hanbel'in hem bir fıkıh mezhebinin hem de Ehl-i Hadis'in imamı olmasıyla sonuçlanmıştır.
Hanbel zamanında hadisler “sahih” ve “zayıf” diye iki kısımda ele alınmakta ve zayıf terimi, daha sonra ortaya çıkan hasen rivayetleri de kapsamaktaydı. Onun faziletli ameller konusunda delil olabileceğini söylediği zayıf hadisler bugünkü anlamda zayıf rivayetler değil, en azından hasen rivayetlerdir.
Selefçiliğin hadisçilerin temsil ettiği bir ekol olması, katı nakilci tavrı, dini anlayış ve problem çözümünde kıyas ve re'y gibi aklî metodlara itibar etmemesi ile farklılaşır. Hanbeliliğin de kurucusu olan İmam Ahmed bin Hanbel ile ilk devresini yaşayan Selefilik, Harranlı İbn-i Teymiyye ile ikinci aşamasını geçirdi.
Hanbeli mezhebinin imamı, büyük hadis ve fıkıh alimi olan Ahmed b. Hanbel, ehl-i sünnet inancının yerleşmesinde en büyük pay sahiplerindendir. 700 bini aşkın hadisi ezbere bilirdi...
En önemli temsilcileri olarak Şu'be b. Haccâc, Hammâd b. Zeyd, Ebû Avâne el-Vâsıtî, Ma'mer b. Râşid, Leys b. Sa'd, Süfyân b. Uyeyne, İbn Ebû Şeybe, Ahmed b. Hanbel ve meşhur altı hadis kitabının müellifi hadisçiler sayılabilir.
Bunlara da Ehli Sünnet vel Cemaat adı verildi, İslam aleminin büyük bir çoğunluğunu oluşturan bu yolun temsilcileri Ebu Hanife; İmam Şafii, İmam Malik, İmam Ahmed bin Hanbel (r.a.) dur. Bu dört mezhebin hak oluşu, tevatür haddine erişen müdevven kitaplarla zamanımıza kadar devam etmiştir.
Tekrarlarıyla birlikte bildiği rivayetlerin sayısı bir milyonu bulan İbn Hanbel, bunlar içinden seçtiği hadislerle el-Müsned adlı kitabını oluşturmuştur. Kütüb-i Sitte dışında en güvenilir hadis kaynaklarından biri konumundaki el-Müsned, yaklaşık 40.000 hadis içerir.
İmam-ı Şafiî'nin öğrencisidir. "El-Müsned" adındaki hadis kitabında otuz bin hadis vardır. İslam Devleti'nin sınırlarının genişlemesi ve fıkhî konularda çoğalan sorular ve fikir ayrılıklarının artması üzerine bâzı noktalarda Kur'an'ın dışında aklın da kullanımını savunan Mutezilelere karşı çıkmıştır.
Bu çalışmada meşhur dört fıkıh mezhebinden birinin kurucu imamı kabul edilen Ahmed b. Hanbel'in (164–241/780–855) hayatı, kişiliği, eserleri, yaşadığı dönemin tarihî arka planı, Hanbelî mezhebinin karakteristik özellikleri ve günümüzde Hanbelî mezhebinin durumu ele alınacaktır.
Mert Şahin
