Aft, ağız içinde ağrılı, beyaz ortası ve kırmızı kenarları olan yaralardır. Zayıf bağışıklık, vitamin eksikliği, hormonal faktörler gibi nedenlerle ortaya çıkar ve bulaşıcı değildir. Çoğunlukla kendiliğinden iyileşir; majör olanları 1.5 ay sürebilir.
Dudak kenarı yarası en çok vitamin eksikliği ve düzenli beslenemeyen insanlarda görülür. Bunun dışında soğuk hava, güneş ışığı ve rüzgar da dudak yaralarına neden olarak görülmektedir. Dudak etrafında yara olması insanların günlük yaşantılarını olumsuz yönde etkileyerek yaşam kalitesini düşürmektedir.
Ağız yaralarında tuzlu su, oksijenli su ya da karbonatlı su ile ağız gargarası yapılabilir, yaraya karanfil yağı, bal ya da aloe vera jeli sürmek yaranın iyileşme sürecini hızlandırır.
Ağız yaralarının yaygın nedenleri, yanağın içini yanlışlıkla ısırma gibi mukozaya zarar veren yaralanmalar, ağızda deri döküntüleri, viral, bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar, hormonal değişiklikler, stres ve B12 vitamini, demir ve folik asit eksikliği gibi vitamin ve mineral eksiklikleridir.
Hint tohumu yağı, seramidler, demitikon, kenevir tohumu yağı, mineral yağlar, shea yağı, titanyum oksit veya çinko gibi güneşten koruyucu bileşenler dudakların çatlamasına iyi gelebilir.
Eğer ağız yaraları sürekli olarak tekrarlıyorsa veya birkaç gün içerisinde iyileşmeyip büyümeye ve kötüleşmeye devam ediyorsa, altında yatan farklı bir hastalık olması ihtimali oldukça yüksektir. Bu nedenle yaraya yönelik tedavi uygulanırken aynı zamanda farklı bir hastalık olup olmadığı da araştırılmalıdır.
Dudak mantarının tedavisi, genellikle antifungal ilaçlar kullanılarak gerçekleştirilir. Doktorun önerdiği antifungal ağız gargaraları veya kremler, mantar enfeksiyonunun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
Ağız yaraları, günlük yaşamı zorlaştıran ağrılı bir durumdur ve genellikle 7-10 gün içinde iyileşir. Tuzlu su, karbonatlı su, bal, zerdeçal gibi doğal yöntemler iyileşme sürecini hızlandırır.
Bir diğer neden ise dudakları ve çevresini devamlı yalamak. Bu tekrarlayıcı davranış çelitis dediğimiz duruma neden olur buda kuruluk ile birlikte ağız çevresinde kararmaya neden olur. Tedavide, leke açıcı mezoterapiler, kimyasal peeling, IPL (lumecca), fraksiyonel lazer ve leke açıcı kremler kullanılmaktadır.
B12 vitamini eksikliği ağız yarası yapar mı? Evet, B12 vitamini eksikliği ağız yaralarına neden olabilir.
Derya Çınar
