Perioral dermatit ağız etrafında tekrarlayan sivilceler ve kızarıklık belirtisi olan bir çeşit sivilce hastalığıdır. Genellikle ağız çevresinde, kızarıklık ve soyulmaların olduğu bir zeminde papül ve püstüllerle seyreder. Yanma duygusu hissedilebilir ancak kaşıntı şikayeti yoktur.
Hormonal değişiklikler, stres, vitamin ve mineral eksikliği ve bazı rahatsızlıkların afta neden olduğu bilinse de diş ve ağız sağlığına dikkat etmemek, sert ve tahriş edici yiyecekler ile asitli içecekler tüketmek de aft oluşumunu tetikleyebilir.
Uçuk genellikle dudaklarda, ağızda veya çevresinde ortaya çıkan kabarcıklarla bilinir. Bu durum HSV-1 adı verilen virüs türü tarafından tetiklenir. Uçuk özellikle stres, güneş ışığı, adet dönemleri, cinsel ilişki ve genel bağışıklık sistemi zayıflığı gibi tetikleyici faktörlerle ilişkilidir.
Aft, asitli, sert ya da tahriş edici yiyeceklerin tüketilmesinden, vitamin ve mineral eksikliklerinden, yorgunluktan, bulaşıcı veya viral hastalıklardan kaynaklanabilir. Düzgün ve zamanında tedavi edilmezse aftlar tekrarlama eğilimindedir. Ayrıca aftlar Behçet gibi bazı sistemik hastalıklara da eşlik edebilir.
Çenedeki akne genellikle hormonal değişiklikler, stres, yanlış diyet alışkanlıkları ve genetik faktörlerden kaynaklanabilir.
Orta ve şiddetli akne vakalarında genellikle ağız yoluyla da ilaç kullanmak gerekmektedir. Antibiyotiklerden en sık kullanılanlar azitromisin ve tetrasiklin grubudur. Ayrıca A vitamini derivesi olan isotretinoin tedavisi de sistemik olarak kullanılmaktadır.
Ani sivilce artışı, birçok kişinin zaman zaman karşılaştığı bir cilt sorunudur. Genellikle stres, hormonal değişiklikler, yanlış beslenme ve yetersiz cilt bakımı gibi faktörler bu duruma neden olabilir. Stres, vücuttaki kortizol seviyelerini artırarak yağ üretimini tetikleyebilir ve bu da sivilceye yol açabilir.
Perioral dermatiti tedavi etmek için permetrin veya ivermektin gibi akar karşıtı kremler kullanılabilir. Bazı hastalar kullanımdan sonra hafif soyulma yaşayabilir. Eğer perioral dermatit şiddetli ise veya topikal kremlere cevap vermiyorsa, doktorunuz size bir oral antibiyotik reçete edebilir.
Güneşe maruz kalma, gebelik lekesi ve deri iltihabı ağız çevresinde koyulaşma yapabilir. Gebelik lekesi ise hormonal değişikliklerden kaynaklanır. Bu da dudak üstünde lekelenme yapabilir. Ağızdan kullanılan doğum kontrol hapları da dudak çevresinde lekelenmeye neden olabilir.
Dudak kenarı yarası en çok vitamin eksikliği ve düzenli beslenemeyen insanlarda görülür. Bunun dışında soğuk hava, güneş ışığı ve rüzgar da dudak yaralarına neden olarak görülmektedir. Dudak etrafında yara olması insanların günlük yaşantılarını olumsuz yönde etkileyerek yaşam kalitesini düşürmektedir.
Can Yılmaz
