➢Fertilizasyon ile diploid olan (2n) kromozom sayısı, mayoz bölünme ile yarıya indirgenir. döngüsü, diploid (2n) ve haploid (n) olmak üzere iki evreye ayrılabilir. Haploid Evre: Mayozla başlar, fertilizasyonla sonlanır.
✔ Mayoz 1 de kromozom sayısı yarıya indirilirken, Mayoz 2'de gen sayısı yarıya indirilir.
Onun için bu bölünmeye REDÜKSİYON BÖLÜNMESİ de denir. Mayoz bölünme iki ana aşamada gerçekleşir. aşamalardan ilkinde kromozom sayısı yarıya iner, ikincisinde de genetik materyal sayısı yarıya iner ve böylece başlangıçta 2n kromozomlu olan hücreden 4 tane n kromozomlu yavru hücre oluşur.
Oosit daha sonra kromozom yoğunluğunu koruyarak mayoz 2'ye girer ve oosit metafaz 2 aşamasında, ovulasyonla overlerden atılır ve ancak fertilizasyon gerçekleşirse mayoz 2'yi tamamlar, sekonder kutup hücresi ve ovum (n) oluşur.
Mitoz ve mayoz bölünme süreçlerinin karşılaştırılması. Mitoz genetik olarak birbirine ve orijinal ana hücreye eş iki diploid (2n) somatik hücre üretirken, mayoz bölünmede ise genetik olarak birbirinden ve orijinal ana hücreden farklı dört haploid (n) gamet hücresi üretilir.
Mayoz-II mitoz bölünmenin hemen hemen aynısıdır. Hücrelerdeki haploid kromozom sayısı korunarak profaz-II, metafaz-II, anafaz-II ve telofaz-II gerçekleşerek mayoz bölünmenin sonunda n kromozom sayısına sahip 4 yavru hücre meydana gelir.
Mayoz 1'de homolog kromozomlar eşleştikten sonra 2 yavru hücreye dağılır. Mayoz 2'de kardeş kromatidlerin ayrılması mitozu andırır. Mayoz bölünme sonucu 4 yavru haploid hücre oluşur.
2n demek, hücredeki mevcut kromozomların yarısının anneden yarısının babadan geldiğini ifade etmektedir. 3n ise genellikle bitkilerde gözlenen poliploidi durumudur ve bir kromozom takımının kopyalar halinde tek bir hücrede bulunduğunu ifade eder.
Mayoz bölünme, iki evreden oluşur: Mayoz-1 ve Mayoz-2. Mayoz-1 sırasıyla profaz-1, metafaz-1, anafaz-1 ve telofaz-1 olarak adlandırılan dört farklı evrede tamamlanır. Mayoz-2 ise sırasıyla profaz-2, metafaz-2, anafaz-2 ve telofaz-2 olarak adlandırılan dört farklı evrede tamamlanır.
Bir hücrelilerde üreme, çok hücrelilerde büyüme ve gelişmeyi sağlar. Mitoz bölünmede kromozom sayısı sabit kalır (2n-2n n-n). Mitoz bölünmede 1 hücreden 2 hücre oluşur. Mitoz bölünmede kromozom yapısı değişmez, kalıtsal bilgi aynı kalır.
Mert Şahin
