Edilgen çatı, eylemi gerçekleştiren kişi ya da nesne yerine eylemden etkilenen kişi ya da nesneye olan ilgiyi belirtmek için kullanılır. Başka bir ifadeyle, en önemli nesne ya da kişi cümlenin öznesi haline gelir.
Edilgen Fiil Nasıl Bulunur? Yukarıda verilen tekil ve çoğul sorular üzerinden, yüklem ile beraber cümle içerisinde özne olup olmadığı ön plana çıkmaktadır. Eğer bu sorular üzerinden cümlede işi yapan kişi ya da kişiler yok ise, o vakit bu cümlenin edilgen fiil olduğu anlaşılır.
Edilgen çatıda özne, cümle dışında bırakılır.
Cümle içindeki yüklemin belirtmekte olduğu işin, hareketin ya da eylemin kim tarafından yapıldığı bilinmeyen fiillere edilgen fiil ya da edilgen çatılı fiil adı verilmektedir. Gerçek öznesi söylenmeyen ya da bilinmeyen edilgen filler, fiil köküne -l, -n eklerinin getirmesiyle yapılır.
B. Edilgen Çatı: Etken fiillerden -l- ve -n- ekleri ile kurulan fiiller edilgen fiillerdir.
Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur.
Yükleme sorulan "işi yapan kim" sorusu ile özne belirlenmeye çalışılır. Bu soru karşısında cevap alınabiliyorsa bu cümle etken çatılı bir cümle olarak tespit edilir. Eğer cevap alınmıyorsa bu cümle edilgen çatılı bir cümledir diyebiliriz.
Özneleri bilinmeyen fiillere “edilgen fiil” denir. Bir cümlede işin kim tarafından yapıldığı bilinmiyorsa, fiil edilgen çatılıdır. Kök ya da gövde durumundaki fiillere “-il, -in” ekleri getirilerek edilgen fiiller yapılır. NOT: Edilgen fiillerin yüklem olduğu cümlelerde işin kim tarafından yapıldığı belli değildir.
Cevap: Yapılan işten etkilenen insan topluluğu.
Yani bir fiil geçişli bir fiil iken aldığı ekler ile birlikte geçişsiz bir fiil oluyorsa o fiile ettirgen fiil denilmektedir. Ettirgen fiile durumu yüklem üzerinde geçmektedir. Genellikle bu fiiller yüklem olarak karşımıza çıkmaktadır. Ettirgen fiil ekleri "-t,-ır, -dır" ekleri olmak üzere üç tanedir.
*Cümlede gerçek öznesi belli olmayan; eylemin bildirdiği işi yapan değil, işten etkilenen durumunda öznesi bulunan fiillere “edilgen çatılı fiiller” denir. *Edilgenlik “-l, -n” ekleri ile yapılır. *Edilgen fiillerin öznesine “sözde özne” adı verilir. Çamaşırlar güzelce yıkandı.
Bazı fiiller geçişli iken almış oldukları birtakım ekler ile beraber geçişsiz hale gelirler. Böyle durumlarda ise bu fiillere ettirgen fiil denir. Genel olarak ise bir cümle geçişli hali bulunurken, daha sonra gelen bazı ekler eşliğinde geçişsiz şekilde bir yapıya dönüşür.
SON YAZILAR
24 tv genel yayın yönetmeni
Demdeme türü
Ayet Hala akıllanmayacak mısınız
Didim Bodrum arası feribot var mı
Falda kapı görmek
Bogazda nodüller tehlikelimi
Devrim özkan yaş
Dünya Hakkında Bilgi
Ağzının payını vermek
Çamaşır makinesi kireç tutmaması için ne yapmak lazım
Er işareti
Alkolün vücuda etkileri
Bitlis nüfusu merkez
Aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni konusu
Ağzımın içi tuzlu gibi
Aşırı tatlı tüketimi
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi