Dün sinemaya gitmiş. Geçen gün yere düşmüş. Eylem farkında olmadan gerçekleşmişse duyulan geçmiş zaman eki kullanılabilir. Konuşmaya dalmışız ki sabah olmuş.
Görülen geçmiş zaman, yakın zamanda gerçekleşen, öznenin bizzat şahit olduğu ya da yaşadığı olayları anlatır. Duyulan (miş'li) geçmiş zaman ise çok daha uzak bir tarihte gerçekleşen ya da başkalarından duyulan olayları anlatmak için kullanılır. O Şarköy'e taşınmış. - Duyulan geçmiş zaman.
Öğrenilen geçmiş zaman, Türkçede fiil sonuna "-miş" ekinin ses uyumlarına uyacak şekilde (-miş, -mış, -muş veya -müş haliyle) eklenmesi ile oluşturulan geçmiş zaman yapısı. Ayrıca rivayet geçmiş zaman, duyulan geçmiş zaman ve miş'li geçmiş zaman olarak da bilinir.
Duyulan geçmiş zamanın hikâyesi, öğrenilen geçmiş zamanın hikâyesi veya -miş'li geçmiş zamanın hikâyesi, Türkçede birleşik zamanlı bir fiil çekimi. Bir fiilin sonuna -mış ya da -miş ve -dı ya da -di eklerinin ses uyumlarına uyacak şekilde birlikte eklenmesi ile oluşturulur: Ben gelmiştim. Biz gelmiştik.
TÜRKÇEDE DUYULAN GEÇMİŞ ZAMAN
Duyulan geçmiş zaman eki hem şekil hem de zaman ifade eden bir ektir. Şekil olarak bildirme, zaman olarak da görülmeyen geçmiş zamanı anlatır.
Duyulan geçmiş zaman ekleri fiile gelmektedir. Duyulan geçmiş zaman ekleri -mış, -muş, -miş, -müş ekleridir. Duyulan geçmiş zaman ekleri kişisel görüş, farkında olunmayan eylemin anlatılması ve kısa zaman geçmiş eylemlerin anlatılmasında kullanılmaktadır. Ben tam 1 yaşındayken yürümeye başlamışım.
Türkçe çeviride -dili geçmiş zaman şeklinde de ifade edilen Past Simple Tense'de cümle; özne, yüklem ve tümleç olarak yapılandırılır. Yani cümle özneyle başlar, yüklemle devam eder ve cümlenin tümleciyle neticelendirilir. Örnek: He went out with friends last night.
Öğrenilen geçmiş zaman eklerimiz ise -mIş / -mUş ekleridir. Bu ekler de eylemin geçmişte görülmeyen bir zamanda gerçekleştiğini ifade eder. Yazı dilimizde bugün öğrenilen geçmiş zaman ekleri olarak sadece -mIş / -mUş ekleri kullanılmaktadır.
Bilinen geçmiş zaman kipi, Türkçedeki 5 haber kipinden biridir. Uzak ya da yakın geçmişte yapılan ve tamamlanan işleri kesinliğe bağlayarak anlatır. Tipik bir olumlu basit cümle kuruluşu şu şekildedir: Ben izledim.
1.1.1 Görülen Geçmiş Zaman
Eski Türkçe'de görülen geçmiş zaman eki –dı, -di, -tı, -ti, -du, -dü, -tu, -tü'dür. Bütün ünlülerle kullanımı mevcuttur. Sadece teklik ve çokluk 3. şahıs çekimlerinde ek daima düz ünlülerle kullanılır.
Türkçede görülen geçmiş zaman ve duyulan geçmiş zaman olmak üzere iki geçmiş zaman bulunur.
Öğrenilen geçmiş zamanın rivâyeti, genellikle bir iddiaya inanılmadığını, itibar edilmediğini vurgulamak için kullanılır: Bu şiiri o yazmışmış. (Onun yazdığı iddia ediliyor ama bana inandırıcı gelmiyor.) Saksıyı ben kırmışmışım!
Emre Ali Demir
SON YAZILAR
Falda kapı görmek
Bogazda nodüller tehlikelimi
Devrim özkan yaş
Dünya Hakkında Bilgi
Ağzının payını vermek
Çamaşır makinesi kireç tutmaması için ne yapmak lazım
Er işareti
Alkolün vücuda etkileri
Bitlis nüfusu merkez
Aşk filmlerinin unutulmaz yönetmeni konusu
Ağzımın içi tuzlu gibi
Aşırı tatlı tüketimi
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi
Böbrek üstü bezi tansiyonu etkiler mi
Ay opak mıdır
1 ve 2 meşrutiyet kısaca
Akşemseddin çalışma yaptığı bilim dalları
