Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde ise kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır: BDT'ye, TDK'den, THY'de, TRT'den, TL'nin … Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
- "Dan - den" eki eklenmiş olduğu sözcüğü dolaylı tümleç yapar; ayrılma, çıkma, uzaklaşma" bildirir. - Eklenmiş olduğu ismin ayrılma hali, diğer bir tabirle dolaylı tümleç, yükleme sorulan " kimden, nereden, neden sorularının yanıtıdır. - Okul- dan çıktı, Lise-den terk, yurt-tan gelecek, Devlet-ten talep etti...
UYARI: Da / de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme işareti ile ayırmak yanlıştır. Örnek: Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil). Uyarı: Bağlaç olan de/da cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma olur ancak cümle bozulmaz. Örnek: Geziye Elif de gelecek.
İyelik ekleri ve kesme işareti
Bir iyelik ekiyle biten belirtisiz ad tamlaması yapısındaki özel adlara durum ekleri getirdiğimizde kesme işaretiyle ayırıyoruz. Çanakkale Boğazı'nda, Osmanlı Devleti'nin Kurtuluş Savaşı'nı vb. Verilen örneklerdeki 3. teklik iyelik eki tamlanan üzerinde kalıyor, kesme ile ayrılmıyor.
Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılırken yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Kesme işareti satır sonuna geliyorsa yalnız kesme işareti kullanılır; ayrıca kısa çizgi kullanılmaz.
Buna karşılık bulunma durumunda -da (-de, -ta, -te) ekleri ile ayrılma (çıkma) durumu -dan (-den, -tan, -ten) eki ortak özellikleri bakımından bir birine yakındır. Her ikisinden de ad, sıfat yapılabilir, eklendikleri kelimelerin sıfat, zarf olarak kullanılmaları mümkündür.
Uyarıda "Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz" denildi.
Öğrencilere bu konuda pratik bir ipucu da veriliyor: “De, da yerine 'dahi' sözcüğünü koyduğunuzda anlam değişmiyorsa, bu bir bağlaçtır ve ayrı ve yazılmalıdır. Anlam değişiyorsa, bu bir ektir ve bitişik yazılır.”
Özel isim olduğu için büyük harfle yazılmalıdır ve aldığı yapım eki ayrı yazılmamalıdır. Bu kelime genellikle adana şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı Adana şeklinde olmalıdır.
Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır. Kapıdan dışarı çıktı. Sokaktan geçti. (Burada -dan eki k harfinden dolayı sertleşip -tan ekine dönmüştür.)
Emre Ali Demir
SON YAZILAR
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi
Böbrek üstü bezi tansiyonu etkiler mi
Ay opak mıdır
1 ve 2 meşrutiyet kısaca
Akşemseddin çalışma yaptığı bilim dalları
2100 artık yıl mı
Bir kişinin kendi hayat hikayesini anlattığı türe ne ad verilir
Alerji yama testi
1792 yaş antlaşması
Ermenek'te şelale var mı
Ampute etmek
Dideral kullanmak tehlikeli mi
An mı ân mı
Esmer şekerle normal sekerin farki
1 tbmm ye karşı çıkan ayaklanmalar
Ameliyat yeri akıntısı
5in katları
1968 de ne icat edildi
Evrenin en hızlı şeyi
Eter alkol
Acem borusu hızlı büyür mü
