1. isim + birleşik fiil = birleşik fiil, 2. fiil + birleşik fiil = birleşik fiil, 3. birleşik fiil + yardımcı fiil = birleşik fiil, 4. birleşik fiil + birleşik fiil = birleşik fiil.
Kurallı birleşik fiiller iki eylemin birleşmesi ve birleşen bu kelimelerin kalıplaşması ile ortaya çıkan fiillere denilmektedir. Burada yardımcı fiiller fiil unsuruna getirilmektedir. Kendi aralarından ise uzaklaşarak fiile bazı anlamlar katmaktadır.
Birleşik fiiller kendi içerisinde üçe ayrılır. Yardımcı eylemlerle kurulabilir ve anlamca kaynaşmış iki eylemden oluşabilir. Yeterlilik, tezlik, süreklilik ve yaklaşma bildiren eylemler de birleşik fiiller türündedir.
Anlamca kaynaşmış birleşik fiiller
Sıklıkla bir arada kullanılan bazı sözcüklerin zaman içerisinde kaynaşması, deyim haline gelmesi ile oluşmuş birleşik fiillerdir.Çoğunluğu deyimlerden oluşmuştur Örnekler: Ayak diremek. Başına gelmek. Dudak bükmek.
Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, birleşik fiiller, ikilemeler, kalıplaşmış çekimli fiillerden oluşmuş ifadeler yeni bir kavramı karşılıyorsa birleşik sözcük olurlar.
Birleşik çekimli eylem, fiil kökü veya gövdesine birden fazla zaman eki getirilerek oluşturulan eylemdir. Örneğin, geli-yor-du, gel-miş-ti, gel-ecek-miş, gel-se-ydi, gel-ir-miş, gel-e-yor gibi eylemler birleşik çekimli eylemdir.
Not: Yeterlik fiilinin olumsuz şekillerinde “bil– ” yeterlik fiili yerine “ –ma / –me” ya da “ maz / –mez ” olumsuzluk eki kullanılır. Bir fiile “(i-ı-u-ü)ver-” fiilinin getirilmesiyle oluşturulur.
1) Tezlik Fiili: Fiil kök ve gövdelerine –ı, -i, -u, -ü ekleri getirilir. Ortaya çıkan kelime “vermek” fiiliyle birleştirilir. Tezlik fiilleri daima bitişik yazılır. Geliver-, yapıver-, okuyuver-, seçiver...
Eylem adıyla da bilinen fiiller, yapılarına göre üçe ayrılır. Yapım eki almamış olan eylemlere basit, bir ya da birden fazla yapım eki almış olan eylemlere ise türemiş fiil denir. Birleşik fiiller ise iki ya da daha fazla sayıda kelimenin birleşmesiyle oluşur.
Bir eylemin gelecekte yapılacağını ifade etmek içinse -ecek - acak eklerinden biri kullanılır. Süreklilik fiili ise söz konusu eyleme ''bir süre daha'' anlamı katar.
Melis Eda Güneş
SON YAZILAR
2100 artık yıl mı
Bir kişinin kendi hayat hikayesini anlattığı türe ne ad verilir
Alerji yama testi
1792 yaş antlaşması
Ermenek'te şelale var mı
Ampute etmek
Dideral kullanmak tehlikeli mi
An mı ân mı
Esmer şekerle normal sekerin farki
1 tbmm ye karşı çıkan ayaklanmalar
Ameliyat yeri akıntısı
5in katları
1968 de ne icat edildi
Evrenin en hızlı şeyi
Eter alkol
Acem borusu hızlı büyür mü
1 pozitif çarpan mıdır
Enerjisa müşteri hizmetleri merkezi
Esophageal adenocarcinoma prognosis
Dacia Duster otomobil mi yoksa kamyonet mi
Deve sidiği hadisi sahih mi
Elektrikli kombi kullanışlı mı
Bahçelievler Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi diş teli takıyor mu
Çamaşır ve kurutma makinesi üst üste koyma
Evrenin genişlediğini ispatlayan bilim insanı
Eren Sayar ne iş yapıyor
Çiçek adasında ne var
Australorp tavuk yumurta verimi
En küçük çift tam sayı
Dana etinin en yumuşak yeri neresi
Falda c harfi
Bahar 31 Aralık'ta var mı
Bilimsel bilgi nesnel mi
Et beni yok etme
3 tekerlekli benzinli motor var mı
Alp ismi konulur mu
Ağrı doğubeyazıt tarihi yerler
Balgam söktürücü kür
En uzun boylu insan
Etik turleri
