Sonuna getirildiği kelimelerin hem anlamını hem de türünü değiştiren eklere yapım eki denir. Örneğin yapım eklerinden biri olan ''et'', isimden fiil yapar. (Göz - Gözetlemek) -Ek ve -Ak ekleri ise fiilden isim yapmak için kullanılır.
Çalışmamızda esas olarak kullanacağımız +lIk yapım eki ise eklendiği sözcüklere yer, meslek, alet, araç gereç, makam, rütbe, soyut, özellik, topluluk, bağlılık, sayı ve renk adları anlamı katarak yeni sözcükler türetir.
Türkçede ekler, çekim eki ve yapım eki olmak üzere iki türe ayrılmaktadır. Kelimelerin anlamını değiştirmeyip sadece cümle içerisinde bir görev kazanmasını sağlayan ekler çekim eki, kelimenin anlamını ve/veya türünü değiştirerek yeni bir kelime türeten ekler ise yapım eki olarak adlandırılmaktadır.
Türkçede kelime, köklere yapım eki getirilerek yapılır. Türkçede dört çeşit yapım eki vardır: 1. İsimden isim yapma ekleri: İsim kök ve gövdelerinden farklı isimler yapar.
Çekim ekleri, kelimenin anlam bütünlüğünü bozmayan, farklı bir sözcük oluşturmayan ve cümlede geçen diğer kelimelerle anlam ilişkisinin kurulmasını sağlayan eklerdir. Yapım ekleri ise hem sözcüğün anlamını değiştirir hem de kelimede tür farklılığı doğurabilir.
A) YAPIM EKLERİ: *Eklendiği sözcüğün anlamını ve bazen de türünü değiştiren eklerdir. Not: Küçültme (-cik,-ce….), olumluluk-olumsuzluk (-lı,-sız,-me,-mez…) ekleri yapım eki kabul edilir.
Aynı görüşte olmamın yanında birliktelik, ondalık, yüzdelik, öndelik gibi öteki yeni kelimeler karşısında biraz düşünmek gerekiyor. Durum ekleri üzerine başka ekler gelmezken bunlara soyut ad yapma eki -lık (-lik) eki getirilmiştir.
Yukarıda zikrolunmuş bütün bu hallerin gösterdiği gibi Türk dillerinde küçültme şekilleri dıştan görünüş benzerliği, fonksiyon benzerliği veya vazife benzerliği bakımından gövdeye bağlı olan yeni kelimeler olarak kullanılır, yani küçültme ekleri yapım eklerinin vazifesini yapar.
Türkçenin morfolojisi içinde isimden isim yapım kategorisinde yer alan +sIz,+sUz, isimlere gelerek olumsuzluk (negation) veya yokluk (lack) bildiren, geniş kullanım alanına sahip eklerdendir.
Eşitlik eki, eşitlik hâl eki veya ekvatif; Türkçede kelimelere eşitlik, benzerlik, birliktelik gibi anlamlar katan bir çekim eki. -ce şeklindedir. Ünsüz sertleşmesi kuralı sebebiyle c harfi ç'ye, büyük ünlü uyumu nedeniyle e harfi a'ya dönüşebilir. Birkaç farklı görevde kullanılır.
SON YAZILAR
Banyodan sonra ayaklara soğuk su dökmek hadis
Ayvalıktan nereye feribot var
Dev çıyan zehirli mi
Engelleyince hikaye görünür mü
Bactroban krem nereye sürülür
Çekirdek aile tanımı
132 ne hattı
Derya Balta Hilal ne oldu
Allah ın her şeyi bilme sıfatı
Ayakta yolcu taşıma cezası
Eti Puf neyle yapılıyor
Birlesik zamanli fiil
Ayakkabı sıcak suda yıkanır mı
Devlet memuru nikah izni
Dövme 1 haftada iyileşir mi
Bankacılık eşit ağırlık mı
Didem arslan iletişim
Ayrılan eşlerin barışması için dua
20 20 20 kükürtlü gübre ne ise yarar
Evlerde çıkan böcekler
Eşofman pantolon adı ne
Anayasa fırlatma
3600 ek gösterge lise mezunlarını kapsıyor mu
Çarşı anarşist mi
Böbrek üstü bezi tansiyonu etkiler mi
Ay opak mıdır
1 ve 2 meşrutiyet kısaca
Akşemseddin çalışma yaptığı bilim dalları
2100 artık yıl mı
Bir kişinin kendi hayat hikayesini anlattığı türe ne ad verilir
Alerji yama testi
1792 yaş antlaşması
Ermenek'te şelale var mı
Ampute etmek
Dideral kullanmak tehlikeli mi
An mı ân mı
Esmer şekerle normal sekerin farki
1 tbmm ye karşı çıkan ayaklanmalar
Ameliyat yeri akıntısı
5in katları