Bu Pakt 9 Şubat 1934 de dört devletin murahhasları tarafından imza edilmiştir[1]. Madde 1) Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan ve Romanya arasında imzalanan Balkan Paktı, imza eden devletlerin sınırlarının güvenliğini karşılıklı olarak tekeffül ederler”.
Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde belirlenen Türk dışişleri stratejisi komşu devletlerle ikili ilişkileri geliştirerek sınırları güvence altına almayı öngörüyordu. Bu amaç doğrultusunda batıdaki komşularımızla Balkan Antantı (1934), doğudaki komşularımızla Sadabat Paktı (1937) imzalandı.
Balkanlar'ı ele geçirmek isteyen İtalya ve Almanya tehlikesi karşısında dört Balkan devleti Yunanistan, Yugoslavya, Romanya ve Türkiye 9 Şubat 1934'te Atina'da Balkan Anlaşma Yasası imzaladılar. Bu Antanta göre; Balkan ülkeleri birbirinin varlığına saygı gösterecekti.
Soğuk Savaş Dönemi'nin ürünü olarak ortaya çıkan 1953'ün Balkan Paktı, 1934 Balkan Paktı'na atfen İkinci Balkan Paktı ya da İkinci Balkan Antantı olarak da adlandırılmaktadır.
Cenevre'de 4 Şubat 1934 tarihinde parafe edilen Balkan Antantı ve Ek Protokolü 9 Şubat 1934 tarihinde Türkiye, Romanya, Yugoslavya ve Yunanistan'ın katılımıyla Atina'da imzalanmıştır (PRO, FO 371/23739; Düstur, Üçüncü Tertip, C. 15, 186).
2. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye'nin girişimiyle Afganistan, İran, Irak ve Türkiye arasında 8 Temmuz 1937'de Tahran'da imzalanan çok taraflı antlaşmadır. Sadabat Paktı, taraflar arasında içişlerine karışmama, sınırların dokunulmazlığına saygı ve saldırmazlık taahhüdü ilkelerini içermektedir.
Türkiye, hem Balkan Antantı, hem de Sadabat Paktı'nın kurulması aşamasında öncülük etmiştir. Oluşturulan bu yapıların görünen amacı, devletler arasındaki dayanışmayı güçlendirmek ve devletlerin birlikteliğini sağlamaktır.
Yaşanan bu gelişmelerden sonra 7 Nisan 1939'da İtalya'nın Arnavutluk'u işgal etmesi, 1 Eylül 1939'da II. Dünya Savaşı'nın başlaması ve Ekim 1940 sonlarında İtalya'nın Yugoslavya ve Yunanistan'a saldırması ile Balkan Antantı işlevini yitirmiştir.
Bu Pakt 9 Şubat 1934 de dört devletin murahhasları tarafından imza edilmiştir[1]. Madde 1) Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan ve Romanya arasında imzalanan Balkan Paktı, imza eden devletlerin sınırlarının güvenliğini karşılıklı olarak tekeffül ederler”.
NATO'ya üyelik şansı olmadığını gören Türkiye, alternatif olarak Yunanistan, İngiltere, İtalya, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bulunduğu bir Akdeniz Savunma Paktı kurulmasını gerçekleştirmeye çalıştı.
Defne Aksoy
