Peki "Tanrı'nın rüya yoluyla insanlara mesaj göndermesi mümkün mü?" Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlyas Çelebi, "Peygamberler dışında hiçbir insan Tanrı'dan mesaj alamaz. Buna inanmak kişiyi dinin dışına götürür" diyor.
Peygamberimiz; “Biriniz, sevdiği bir rüya gördüğü zaman bu rüya Allah'tandır. Onun için Allah'a hamd etsin ve bu rüyayı (sevdiklerine) anlatsın.” (Buharî, Ta'bîr, 2). “Biriniz rüya gördüğü zaman onu en iyi yorumlayana anlatsın.” (Müslim, Rüya, 17) buyurmuştur.
Peygamber (s.a.s.)'in bir hadisinden hareketle rüyalar, genel olarak, rahmânî, şeytânî ve nefsânî olmak üzere üçe ayrılabilir. Peygamberlerin gördüğü rüyalar vahiy mahiyetinde oldu- ğu için delildir. Peygamberlerin dışındaki kimselerin rüyası ise, delil değildir.
Haberci rüyalar ile alelade (psikofizyolojik kaynaklı) rüyalar arasındaki temel farklar şöyle açıklanır: Alelade rüyalarda hiçbir amaç yoktur; gelişigüzel veya birtakım parazit titreşimlerin ürünüdürler, saçma sapan öğeler içerirler. Haberci rüyalar ise bir amaca yöneliktir, amaçlı bir düzenlenme vardır.
Uyarıcı rüyalar: Ruhçulara göre, bunlar kişiye önemli sonuçlar doğuracak hatalı bir davranışta bulunmasını, yanlış bir yola sapmasını vs.'yi önlemek üzere gösterilen rüyalardır. Uyarıcı rüyaların kaynağı, ruhçulara göre, genellikle kişinin hami varlığıdır.
Her gece yaklaşık 2 saat süren REM uykusunda çoğunlukla rüya görürüz, bütün yaşamımız boyunca 6 yıl rüya görürüz. REM uykusu gecenin ikinci yarasında daha fazladır, rüyalar da gecenin ikinci yarasında daha fazla görülmektedir.
Buna göre Allah Rasûlü (s.a.); “Kim beni uykuda/rüyada görürse, beni görmüş demektir; zira şeytan benim misalime giremez (kendini benim gibi gösteremez).” buyurmaktadır.
En sâdık rüyanın sabaha karşı seher vaktinde görülen rüyalar olduğunu (Tirmizi, Rü'yâ: 3) bildiren Efendimiz, hadis kitaplarında bildirildiğine göre, her gün sabah namazından sonra sahabileriyle sohbet ederdi.
Rüya tabirlerinin bilimsel bir geçerliliği yoktur. Uydurma ve hikayeleştirme üzerine kurulu bir kavramdır. İnsanlar bu gibi şeyler ile sadece duymak istedikleri şeyleri duymayı amaçlar. Kişiyi çoğunlukla özelmiş gibi gösteren uydurma hikayeler ile avuturlar.
İslam anlayışına göre Hz. Muhammed'e vahiy ilk olarak rüya şeklinde gelmeye başlamış ve her gördüğü rüya, ertesi gün aynen gerçekleşmiştir. Bu yüzden de rüya, peygamberliğin bir cüzü olarak değerlendirilir. Ayrıca İslam dininin en önemli sembollerinden biri olan ve günde beş kez minarelerden okunan ezan da, Hz.
Rüyalar, değişik psikolojik yaklaşımlara göre farklı farklı değerlendirilir. Bazı araştırmacılar rüyaların tamamen anlamsız, birbirlerinden bağımsız ve bağlantısız düşünce ve imajlar olduğunu ileri sürerler. Bunlara göre rüyaların hiçbir anlamı ve özelliği yoktur.
Bunun yanıtını en başta verelim: Bilimsel olarak hayır. Rüyaların beynimizdeki nörolojik süreçlerle alakalı olduğuna dair birçok bilimsel araştırma elimizde var.
Haberci rüyaları kimler görür? İslam'da rüyaları çıkan insanlara ne denir diyenler, dinimize göre bu durum kaderin gerçekliğini gözler önüne serer ve yalnızca temiz kalpli insanlar tarafından görülür.
Araştırmada, düzenli kötü rüyaların ileri yaşlarda kabusa dönüşen bir hastalığın erken uyarı işareti olabileceğine dair kanıt olduğu aktarıldı. Uzmanlar, 12 yıllık süre boyunca, uykusuzluk, depresyon, alkol, sigara, diyabet ve hipertansiyon gibi hem kabuslar hem de Parkinson ile ilişkili faktörleri kontrol etti.
Derya Çınar
