Çok yönlü bir padişah olan I. Mahmut, Osmanlı Devletindeki ıslahat hareketlerinin öncüsü kabul edilir. Savaşlarda üst üste alınan ağır mağlubiyetlerden sonra ordu içerisinde birçok düzenleme yaptı Sadece askeri alanda değil mali sistemde de birtakım reformlar yapsa da bu yenilikler Osmanlı ekonomisini düzeltmedi.
Nihayet 18 Eylül 1739'de yapılan Belgrad Antlaşması'yla Avusturya ile Tuna ve Sava nehirleri sınır olarak belirlendi ve 1718 yılında imzalanan Pasarofça Antlaşması ile kaybedilen Kuzey Bosna, Batı Eflak ve Belgrad dahil Kuzey Sırbistan geri alındı.
Uyarı: Osmanlı devletinde Islahatların Planlı ve Programlı yapıldığı dönem III. Selim dönemidir. (ilk radikal ıslahatlar) Bu dönem 1807 yılındaki Kabakçı Mustafa İsyanı ile sona ermiş ve III. Selim öldürülmüştür.
Tercüme odaları açıldı ve merkezi, otorite ayanlarla paylaşıldı. Senedi ittifakın yapılması, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması, arazinin tapulanması, vatandaşlar arasında eşitlik, Takvimi Vekayi'nin çıkarılması gibi birçok alanda yenilikler II. Mahmut tarafından yapıldı.
On dokuzuncu yüzyılda Osmanlı Devleti'nde kaybedilen savaşlar sonucunda Avrupa'dan geri kalındığı fark edilerek ıslahat hareketlerine başlanmıştır. İlk ıslahatlar, askeri alanda yapılarak en fazla önem verilen konu olmuştur.
Sultan I. Mahmud, Eylül 1730'da İstanbul'da başlayan Patrona Halil İsyanıyla, Sultan III. Ahmed'in asilerin isteği üzerine tahttan çekilmesiyle Osmanlı padişahı olmuştur.
Mustafa, annesi Şehsuvar Sultan'dır. I. Mahmud'un üvey kardeşiydi. 1703'te babası tahttan indirilince İstanbul'a geri götürülerek kafese hapsedildi.
Özellikle Lâle Devri ile birlikte başlayan batının üstünlüğünü kabul etme anlayışı, Sultan I. Mahmud döneminde devam ettirilerek, askeri alanda başta olmak üzere Batı tarzlı ıslahatlar yapılmıştır.
III. Selim'in yerine geçen amca oğlu IV. Mustafa III.
Alemdar Mustafa Paşa 28 Temmuz 1808'de 15 bin kişilik ordusu ile Sultan III. Selim'i tahta çıkarmak için Topkapı Sarayına dayandığında tahtta bulunan Sultan IV. Mustafa, Sultan III. Selim ve kardeşi Şehzade Mahmud'un ölüm emrini verdi.
Derya Çınar
